Home > Projects > Nieuwbouw project familiehuizen/gastenverblijf Watoto Wenye Nguvu-Kenia

Bouwen in Kenia!

Voortraject

In 2013 hebben wij, als Stichting Benjamin, besloten om na Macheo ook in Watoto Wenye Nguvu (WWN) familie huizen te gaan bouwen. Dit is altijd de wens geweest van onze oprichter Cees Dros. Hij wilde graag dat kinderen in een familie omgeving opgroeien, in plaats van in een instituut.

In Macheo hebben we gezien dat het erg positief werk om kinderen uit een instituut omgeving te halen met grote slaapzalen naar familie huizen met 8 kinderen en een vaste huismoeder. De huismoeder gaat zich echt verantwoordelijk voelen voor haar kinderen, en de kinderen krijgen veel meer individuele aandacht , zoals in een familie.

Gedurende de periode November 2014-Juni 2015 zijn de volgende huizen gebouwd in Watoto Wenye Nguvu.

  • Een gastenverblijf met 4 slaapkamers.
  • 2 nieuwe huizen met beide 2 woonunits met ieder 4 slaapkamers.
  • 3 huizen met ieder 2 woonunits welke vanuit de oude slaapzalen zijn gebouwd met ieder 4 slaapkamers.
  • 1 kleine woning met 2 slaapkamers en sanitair voor personeel.
  • In totaal 12 woningen met +/- 1100 m2 oppervlakte.

Begin proces, voorbereidingen bouw

Begin september 2014 zijn we begonnen om een architect te selecteren. Uiteindelijk is gekozen voor een architect/aannemer die ook Upendo en de eerste gebouwen in Macheo heeft gebouwd en als betrouwbaar bekend staat. Er zal naast de 10 familie units ook een gastenverblijf worden gebouwd, voor vrijwilligers en donors/bezoekers. Het gastenverblijf is een klein gelijkvloers huisje met 4 slaapkamers. Hiernaast worden 2 nieuwe maisonnettes gebouwd met ieder 2 woon units.

Drawing guesthouse

Gastenverblijf ontwerp

Maisonette drawing

Maisonette ontwerp

 

 

 

 

 

 

 

Toen deze klaar waren zijn de kinderen naar deze 4 units verhuist om erna de bestaande slaapzalen om te bouwen nog eens 6 woonunits, 2 1-verdiepings huizen met 4 units in de huidige meisjes slaapzalen en één 1-verdiepingswoning met 2 units in de jongens slaapzaal.

De planning was om in 2014 het gastenverblijf zover mogelijk af te ronden en de 2 maisonnettes tot de eerste etage fundering op te bouwen en dan in januari 2015 verder te gaan. Het totale project moet medio juni 2015 klaar zijn.

Nadat de tekeningen na veel heen en weer geschrijf waren goedgekeurd, daarbij zijn wij in Nederland iets meer van de details dan in Kenia, is een BOQ (Bill of Quantaties) opgesteld per gebouw. Deze zijn naar 5 aannemers gestuurd voor offertes welke half oktober terug kwamen. De bedragen vielen enigszins tegen, ook al waren we voorbereid dat aannemers redelijk hoge prijzen hanteren.

Na divers beraad hebben we besloten om in ieder geval de eerste 3 gebouwen in eigen beheer te gaan bouwen. De architect zal wel als consultant eens per week toezicht houden. Via via werden we gewezen op een opzichter/voorman, die ervaring had met 5-verdieping gebouwen in Thika en daar aan 70 mensen leiding had gegeven. Gelukkig had hij tijd en kon hij per direct beginnen. Op 24 oktober spraken we met hem en op 28 oktober is de bouw aangevangen met het uitzetten van het gebouw. De week ervoor waren al reeds alle bomen en planten verwijderd.

Het bouwproces November

Het uitzetten en de fundering

Het uitzetten gebeurt door eerst om het gebouw balken vast te zetten en daar d.m.v. spijkers en draden alle muren uit te zetten.  Door middel van diagonalen en de stelling van Pythagoras (verhouding 3,4,5) werd gekeken of alle muren netjes 90 graden op elkaar staan. Vervolgens worden die met  kalklijnen op de aarde te getekend. Op de plek waar alle muren komen wordt er een geul van 60 cm breed gegraven tot een diepte waar de aarde stevig wordt (waar rots is of waar de aarde steenachtig wordt in de vorm van allemaal hele kleine steentjes). Voor het gastenverblijf was dit ongeveer op 6o tot 70 cm diepte, voor een maisonnette op sommige plekken 1.50 meter diep en op sommige plekken 5 cm, waar we direct op rotsen stuitten.

Iedere geul wordt een muur

Iedere geul wordt een muur

Zegenen van de bouw en huizen!

Zegenen van de bouw en huizen!

Nadat de eerste geulen waren gegraven werden de gebouwen en bouw officieel gezegend door de priester van de katholieke kerk samen met de kinderen.

Nadat de geulen diep genoeg waren werd er een klein laagje beton in gestort van 5cm, om te voorkomen dat het ijzer laten in contact kan komen met de aarde en kan gaan roesten. Hierop werden ijzeren staven met U vorm erom heen op gelegd waar weer 20 cm beton over ging. Gebruik makende van een meng machine en tril naald (machine) zodat al het beton goed tussen het ijzer kwam. De volgende dag werd hier met natuur stenen een ondergrondse muur op gezet precies op de plek waar later de bovengrondse muren zullen komen. Er werden 4 tot 5 lagen steen opgebouwd, zodat het gebouw wat boven de grond uit komt ivm water overlast. Hierna werd 15 cm aarde uitgegraven tussen de muren zodat alle wortels zijn verwijderd. Erna werd er weer aarde opgevuld tot 35 cm onder de hoogste steen. Vervolgens werd 30 cm Hardcore (kleine stenen) hand gestapeld tussen alle muren opgebouwd en deze daarna met grote hamers klein geslagen tot een vaste compacte laag. Het wordt hand gestapeld zodat alle stenen netjes naast elkaar en in elkaar vallen zodat geen gaten ontstaan.

Gravel om geheel glad te maken en af te dichten

Gravel om geheel glad te maken en af te dichten

Hierop werd 5 cm gravel (murram) uit de aarde geplaatst en vervolgens aangestampt. Dit werd goed bewaterd zodat het compact werd. Als laatste werd er een grote hoeveelheid chemicaliën (Gladiator) over heen gespoten tegen allerlei soorten termieten, zodat de fundering niet wordt aangetast.

Over deze laag gravel werd plastic folie gespannen met daar een ijzeren mat overheen. De buitenmuren werden voorzien van een opstaande plank zodat het beton niet kan weglopen Hierop werd 10 cm beton gestort met daarin reeds alle afvoer pijpen voor toilet, douche en inpandige wasbakken. Helaas toen het betonnen net begonnen was, een zeer zwaar klusje voor de werklieden omdat alle materialen met emmers in de beton machine worden gestort en erna

Plastic folie tegen optrekken vocht en metalen mat voor stevigheid

Plastic folie tegen optrekken vocht en metalen mat voor stevigheid

met kruiwagens worden verdeeld, begon het mega hard te regenen. Betonnen is een werkje dat niet onderbroken kan worden, omdat anders delen los van elkaar opdrogen en later kunnen gaan scheuren. Veel water is ook niet goed, omdat daardoor de ratio tussen cement, zand, ballast en water verandert. Voor het betonnen werd een ratio 2:3:6 gebruikt, of te wel, 2 emmers cement, 3 zand en 6 ballast (3/4 inch steentjes). Tijdens regen wordt er minder water toegevoegd, en dat wat klaar is snel bedekt met folie. Iedereen was ijs koud en kleddernat. 100 m2, 1ocm dik betonnen duurt ongeveer 3 uur.

De muren!

De volgende dag werden reeds alle muren uitgezet met specie, met daarop waterdichte folie en daarop de stenen van de muren. In 3 dagen tijd stond reeds de hele muur. Na ieder 2 lagen steen werd er een ijzeren lint tussen de stenen gezet voor extra stevigheid.  De ramen kwamen na de 4e laag stenen en in de keuken na de 5e ronde i.v.m. het aanrecht. De ramen van het toilet en douche kwamen na de 7e ronde stenen.  De stenen worden 9inch stenen genoemd. Ze zijn 8 inch hoog en breed (20 cm) en ongeveer 15 inch lang (45 cm), zeer zwaar dus iedere steen.

De bekisting voor de ring balk

De bekisting voor de ring balk

Nadat de stenen klaar waren werd er in het gastenverblijf rondom een houten vorm gebouwd met ijzerwerk waar beton in werd gestort. Dit is om de deuren en ramen af te dichten en de hele muur met elkaar te verbinden en  te verstevigen, in het Engels de ring beam.  Hierop werden nog 2 lagen steen gemetseld en erna de voor en achter gevel. Toen was het al klaar voor het dak. Ondertussen is een metaalwerker gekomen om alle afmetingen op te nemen om de 12 ramen en 2 buitendeuren te gaan maken.

Het daken installaties

Momenteel na precies een maand wordt het dak op het gastenverblijf gebouwd. De buizen voor elektriciteit zijn ondertussen ook reeds uitgehakt zodat de leidingen later kunnen worden

Nu ook binnen droog..

Nu ook binnen droog..

ingevoegd. Het meubilair en houten binnen deuren zijn ondertussen in Sagana technical college besteld, waar een goede kwaliteit hout wordt gebruikt, om duurzaam meubilair te krijgen wat lang mee gaat en gebruiksvriendelijk is voor kinderen en moeilijk kapot gaat. Het wordt allemaal gemaakt van cipressen hout. Voor hout is het van het grootste belang dat het afhankelijk van het gebruik 15 of 22% droog is. Anders gaat het werken nadat het in bevestigd en gaan deuren e.d. klemmen.

Maisonettes (1-verdieping gebouw met 2 familiehuizen)

Voor de 2 maisonettes, ging het werk bijna gelijk op. Hier was echter minder graafwerk, maar wel veel uithak werk in de rotsen aangezien de fundering niet de diepte in kon. De kolommen die uiteindelijk de eerste verdieping moeten gaan ondersteunen moesten goed in de rotsen worden geankerd. Een voet van 1×1 meter met ijzerwerk is de basis voor deze kolommen. Er zijn 16 kolommen per huis. Momenteel na 1 maand is men bezig met het voorbereiden van het storten van de eerste verdieping.

En ja hoor volle hoogte, 10 lagen

En ja hoor volle hoogte, 10 lagen

In tegenstelling tot het gastenverblijf werden eerst 10 lagen steen gebouwd ipv 9 waarop een balk van beton wordt gestort met ijzerwerk erin die aan de eerste verdieping vast komen te zitten. Hierdoor zullen de ramen iets groter uitvallen. Het uitzicht wordt heel mooi. Ook op de eerste verdieping zullen de afvoerpijpen in het beton worden bevestigd en ook de lichtpunten en leidingen zullen reeds in het beton worden aangebracht voor licht aan het plafond van de begane grond.

 

 

Periode januari-maart afronden werk gastenverblijf en maisonnettes.

Begin december zijn de funderingen gestort van de 1e etage van beide maisonnettes. Om deze te kunnen storten wordt eerst een gehele houten vloer gemaakt met ruimte voor alle ijzerwerk voor vloer en balken, de kolommen welke in de fundering zitten lopen hier verticaal doorheen voor de dragende kracht. Onder de vloer staan honderden palen die de vloer ondersteunen Deze vloer dient 3 weken te blijven zitten zodat het beton ver genoeg kan uitharden. Ieder dag werd het beton 3x nat gespoten.  Dit betekende dat de muren voor de 1e etage eind december konden aanvangen. Muren bouwen gaat erg snel, binnen 3 dagen staan de muren en begint men met de balk die deuren en ramen afsluit voor te bereiden en daarna te storten. Hierna nog 2 lagen stenen en de huizen waren klaar voor het dak. Helaas liepen we hier vertraging op doordat het bedrijf dat de dakplaten moest leveren niet service gericht was.

Ondertussen in het gastenverblijf werd de vloer gestort, terrazzo, een mix van verschillende 20150220_091313kleine steentjes met cement. Dit moest 4 weken drogen en erna werd het geschuurd en gepolijst. Ook de tegels in badkamer en toilet werden gezet, het glas in de ramen gezet en de muren werden geverfd. De frames van de deuren werden geplaatst en erna de deuren zelf. Mooie zware deuren, maar te duur om overal te kunnen gebruiken Een leerzame periode welke werkzaamheden wel en niet tegelijk kunnen en voor of na elkaar dienen te worden gedaan. Op officieel 14 februari werd het gastenverblijf geopend.

In de maisonnettes begon in februari ook de afrondingen, waarbij we al iets beter het werk op elkaar konden afstemmen. Na 3 huizen terrazzo kwamen we erachter door een terloopse opmerking van een van de werklieden dat de terrazzo die wij gebruiken niet de echte was. Hiervoor moest ipv gewoon cement wit  cement worden gebruikt. Dit is meer dan 2x duurder, maar droogt binnen een week en wordt veel harder. Uiteindelijk besloten om deze voor de laatste woonunit te gebruiken. Voor het plafond hadden we besloten om PVC te gebruiken, echter tijdens het bevestigen bleek dat de kwaliteit niet goed was en de houten balken erboven te ver uit elkaar zaten. Een leerpunt voor de volgende 6 huizen.

20150303_130440Op 6 maart 2015 was de eerste unit klaar, helaas waren nog niet alle binnendeuren geleverd, maar daar hebben we tijdelijke deuren ingezet. Uiteindelijk duurde het meer dan 2 maanden voordat we de deuren kregen (erna dus naar een andere leverancier uitgekeken). Dit betekende dat de jongens konden verhuizen en aan de afbraak van de jongens slaapzaal kon worden begonnen. Voor de laatste 3 woonunits duurde het nog 2 extra weken om ook deze klaar te krijgen. Vooral het maken van de vloeren en het schilderwerk nam veel tijd in beslag. De meisjes trokken op 21 maart in de nieuwe huizen waarna de kinderen al werden verdeeld naar de toekomstige groepen met in ieder huis 2 ½ groep samen. Ieder huis had nu 2 tot 3 huismoeders.

Periode maart – juni

Reeds voordat de maisonnettes klaar waren werd er reeds met het werk aangevangen van de jongens en meisjes slaapzalen. De planning, van 3 maanden, was erg kort om alles voor de officiële opening eind juni klaar te krijgen. De maisonnettes duurden meer dan 4 ½ maand. Voor beide huizen werden vast alle kolommen aan de buitenkant voorbereid en bij de meisjes werd vast een uitbreiding van de fundering gemaakt om het huis wat breder te maken.

20150311_073500Direct op 6 maart werd aangevangen om het huis van de jongens deels af te breken. Hierbij kwam ook een deel van de ring balk naar beneden en bleek dat deze van zeer slechte kwaliteit was. Dit betekende dat er een geheel nieuwe balk moest worden gemaakt. Ook de funderingsvloer bleek geen ijzer te bevatten en lag erg laag. Besloten werd om de vloer op te hogen en er een geheel nieuwe fundering op te storten, wat extra geld en tijd zou gaan kosten. Ondertussen werden direct de gaten gemaakt voor ramen en deuren die verplaatst moesten worden. Het was de planning om de 1e etage te storten nog voordat het werk bij de meisjes slaapzaal zou beginnen, maar dat lukte niet.

20150325_141203Vanaf 20 maart begon hetzelfde werk in de meisjes slaapzalen. Het aantal werklieden liep steeds verder op. Vanwege de korte periode werd besloten om extra mensen te nemen, waardoor er een kans was op een kleine vermindering van efficiëntie, maar het werk wel veel sneller zou gaan. De voorman/opzichter had echter een goed overzicht en kon iedereen goed aansturen. Op de drukste dagen waren er tussen 80 en 100 mensen aan het werk.

Bij de meisjes slaapzalen hoefde er geen nieuwe fundering te worden gestort, maar was er veel werk om alles af te breken en weer op te bouwen. Ook de uitbreiding van de fundering moest aan de oude fundering worden bevestigd. Ondertussen werd de 1e etage gestort bij de jongens en kon men zich geheel op de meisjes huizen focussen. Na 3 weken werd ook de 1e etage bij de meisjes gestort en terwijl bij de jongens de muren op de 1e etage werden opgetrokken werd de laatste deel van de vloer bij de meisjes gestort.

Nu kwam de ervaring van de andere huizen goed van pas. Terwijl muren boven werden gebouwd , werden beneden de buizen voor water en elektriciteit in de muren gezet. En vervolgens de muren gestuukt. Zeker in het regenseizoen duurt het lang voordat muren droog worden en klaar zijn om te verven. Het dak en de spanten werden deze keer eerder besteld en ook werd er een goede kwaliteit pvc plafond besteld. Om tijd te winnen werden de frames van de deuren reeds voor het stuken bevestigd waarna direct ook de deuren konden worden besteld. De 58 deuren voor deze laatste 6 huizen zijn gemaakt door Maria Magdalena sociale werkplaats, welke ook door Stichting Benjamin worden ondersteund. Zij maakten ook de trapleuningen en hekjes.

De weklieden gingen in volle vaart verder, nog voordat het dak erop zat was het stuken boven 20150506_102613ook al klaar. Direct na het stuken werd de vloer los gehakt, er een ondervloer gemaakt van zand en cement en daarop terrazzo gestort. Ook werden de keuken werktafel en badkamer wasbakken gestort en geplaatst. Een speciale planning voor terrazzo werd gemaakt, die als alles goed zou gaan 5 dagen voor opening klaar zou zijn.  Naast het terrazzo werd gelijktijdig de tegels gezet. Ook werden de keuken kastjes geïnstalleerd . na een week drogen moest de terrazzo worden geschuurd , gaten gevuld, gepolijst en worden schoon gemaakt en in de olie worden gezet. Nadat de vloeren waren geolied werden de deuren geïnstalleerd, met handels, sloten etc. Eind mei is het schilder werk begonnen. Eerst de buitenkant bij de jongens en erna de binnenkant. De schilders begonnen eerst met 8 personen, maar na een paar dagen hebben we daar 25 schilders en hulpen van gemaakt, om de planning te halen.

Al vanaf het begin dat men aan de vloeren begon, werd er door hen ook op zondagen doorgewerkt. Na een kleine vertraging, hebben we 2 dagen 10 extra mensen op het werk gezet voor voorbereiding en moesten er ook 2 nachten worden doorgewerkt om weer binnen de planning te komen.

20150618_155302Voor de voormalige meisjes huizen moest er zelf een speciale grondverf worden gebruikt die alleen met de kwast kon worden aangebracht op het gehele huis binnen en buiten omdat het pleisterwerk niet volledig droog was.

Voor al het verfwerk in de huizen is besloten om de 2e dekkende laag pas in augustus te doen , zodat beschadigingen tijdens verhuizen daarbij direct worden aangepakt.

Op 25 juni 1 dag voor de officiële opening verhuisden de laatste twee groepen naar hun eigen huis. De planning die een maand ervoor per huis en werkzaamheid was opgesteld werd precies gehaald, maar met veel energie om iedereen mee te krijgen. Vanaf die dag werd ook direct in ieder individueel huis gekookt voor de kinderen.

Meubels

20150621_082230De oude metalen bedden zijn weer opnieuw gebruikt. Voor alle houten meubels is zoveel mogelijk echt hout gebruikt, zodat het stevig is en nog vele jaren mee kan. Ieder huis heeft een grote tafel, 2 banken een 3-zitter en 2 1-zitters, een salon tafel. Voor de huismoeders een kleine klerenkast (ook van Maria Magdalena) en voor de kinderen een kast met 6 vakken en deuren zodat ieder zijn eigen kastje heeft.  Hierbij hebben we het werk over verschillende meubelmakers verdeeld (2 technische scholen). WWN heeft zelf de gordijnen gemaakt.

Omgeving en speelplaats

Om ook de omgeving rond de huizen mooi te maken is er op diverse plekken gras gezaaid, er 20150611_173258zijn hegjes geplant, er is een mooie basketbal/volleybal veld aangelegd van beton en er is een zandbak gemaakt en speeltoestellen aangeschaft. Ook is er een stuk land opgehoogd met stenen en erna extra grond op-gestort, om kleine moestuintjes te maken waar de kinderen hun eigen groente kunnen kweken.

Openingsfeest

In Kenia is het traditie dat als het grootste deel van het huis klaar is (voor laatste afwerking) alle werklieden een speciale lunch krijgen die ze zelf deels klaar maken. Hierbij worden een paar geiten of een koe geslacht w20150626_122204elke worden gekookt  en gegrild. De inhoud van de darmen wordt tegen de huizen gegooid om de boze ge
esten te verjagen. Iedereen eet erna grote hompen vlees en drinkt frisdrank.

Op 26 juni was de grote opening van Kusitawi village familie huizen in combinatie met het 10-jarige bestaan. Een groot feest met ongeveer 750 gasten.

Namen van de huizen

Ondertussen in januari 2015 werd door de kinderen besloten welke namen zij aan de huizen wilden geven. Na een eerste keuze voor Engelse voetbal teams, kwamen zij toch uit op namen van dieren en vogels na enige bijsturing en uitleg. De condities waren dat iedereen zich in iedere huisnaam op zijn gemak zou voelen en dat er geen rivaliteit tussen de huizen moest komen.

Uiteindelijk werden de volgende namen gekozen: olifant, flamingo, cheeta, duif, struisvogel, leeuw, buffel, arend, vlinder en luipaard. Bij deze vergadering was ook de schilder aanwezig die vervolgens de kinderen hielp om bij iedere naam een kleur uit te kiezen.

De kinderen zijn vervolgens ingedeeld door de sociaal werkers in groepen van 7 a 8 , waarbij broertjes en zusjes samen bleven, en er zoveel mogelijk werd gekeken om verschillende leeftijden te combineren.

In een volgende vergadering in mei kon iedere groep zijn voorkeur opgeven in welk huis ze wilden gaan  wonen. Voor sommige moest er worden gelood.

 

Tegenslagen extra uitgaven

Kijkende terug op de gehele bouw waren er geen grote tegenslagen. Er is ruim binnen het budget gewerkt, en er zijn diverse kwaliteit verhogende veranderingen toegevoegd dan in de originele plannen, zoals een extra fundering in het jongens huis, alle vloeren van terrazzo ipv beton. Een pvc plafond. Licht metalen dakspanten ipv hout. En zo zijn er meerdere verbeteringen aangebracht. Ook is er sneller gewerkt dan de originele planning waarbij de huizen pas in augustus klaar zouden zijn.

Er is vooral op elektriciteitskosten veel meer uitgegeven dan begroot. Hiervoor is gekozen om alles direct goed aan te leggen met meerdere veiligheidsschakelaars. Zoals een aardlekschakelaar. Alle huizen op aparte lijn zodat die vanuit een nieuw gebouwd elektriciteitshuisje los van elkaar uit te zetten zijn. Er is extra geïnvesteerd in solar panelen om in de komende jaren minder te hoeven uitgeven aan elektriciteit. Het project kan voor ongeveer 90% op solar draaien.   Er werd gekozen om een eigen generator aan te schaffen ipv er steeds een te huren, die ook gebruikt kan worden zolang er geen aansluiting is op het elektriciteitsnet voor de overige 10% op te vangen vooral op bewolkte dagen.

20150423_110730Een tegenslag was dat de veiligheidsmuur gedeeltelijk instortte doordat er extra grond naast de muur was gestort. Hier moest een stuk nieuwe extra verstevigde muur worden gemaakt.

Ook is er besloten om een extra pijpleiding voor schoon water aan te leggen van WWN waterkiosk naar alle huizen, zodat al het water in de huizen drinkbaar is, ipv een kleine filter in ieder huis.

Ook is er een extra klein toilet gemaakt bij de ingang van de compound.

Eigen aannemer

Om kosten te besparen, hebben we er voor gekozen om eigen aannemer te zijn. Ook zijn veel aannemers niet te vertrouwen en moet je alsnog constant controle houden op aanschaf materialen en gebruik ervan dat de kwaliteit die wordt geoffreerd ook echt in het huis komt. Bij een aannemer ben je ook zeer afhankelijk van de snelheid en andere klussen die hij heeft lopen. Je eigen aannemer zijn, heeft dus zijn voordelen (je kan je eigen tempo bepalen, je eigen mensen aannemen en zelf toezicht houden en materialen kopen), maar ook nadelen (als je materialen koopt van slechte kwaliteit, er fouten worden gemaakt in de bouw dan bent je overal verantwoordelijk voor en kan je het op niemand afwenden).  Gelukkig door verschillende netwerken werden goed mensen gevonden die bij aankoop van bv stenen konden adviseren en die voor ons konden gaan kopen.  Tot nu toe is de bouw voorspoedig verlopen. Al doende krijg je steeds meer ervaring en zorg je dat materialen op tijd aanwezig zijn. Het is erg leerzaam, vergt veel tijd en oplettendheid, maar als je eenmaal één gebouw gedaan hebt, is de rest makkelijker, en heb je ondertussen geleerd van de kleine foutjes… Zoals bv een afvoerpijp die 50 cm van zijn juiste plek afzit, een toiletpijp die niet in het midden zit en dat soort kleine dingen, die wel weer zijn te repareren.

Tijdens het bouwen kunnen er nog dingen veranderen waarover direct een beslissing moet worden genomen. Ramen die iets groter of kleiner worden, deuren die verplaatst worden, etc. de bouw opzichter werkt vooral met standaard maten, zoals hij gewend is en niet direct de maten die op de tekening staan qua hoogte etc., is dat erg, nee, misschien waren onze eisen niet logisch en is dat door de architect zo getekend maar in de praktijk niet praktisch.

Het weer

Voor het starten van de bouw was er enige haast, i.v.m. het naderende regen seizoen. Fundering storten en geulen graven in een regenseizoen zou grote problemen kunnen veroorzaken. Gelukkig was de regen wat laat en hebben we hard doorgewerkt, waardoor de gehele fundering van alle 3 de gebouwen net voor de regens klaar waren. Soms moest het werk gestopt worden tijdens een zware regenbui, maar voor het harden van het beton was het erg goed. Beton moet 3x per dag worden bewaterd zodat het langzaam hard wordt. Met de regen werd dit automatisch gedaan, wat uiteindelijk veel steviger beton oplevert. Het regenseizoen van April/mei 2015 viel erg mee en heeft eiegenlijk geen vertraging opgeleverd.

Supervisie

Een groot risico is diefstal en oplichting, wat tijdens het kopen of bewaren van materialen kan voorkomen. Als je met een aannemer werkt is het risico voor de aannemer, echter nu was het ons eigen risico. Hiervoor zijn de volgende maatregelen genomen.  Een persoon is intern binnen WWN verantwoordelijk gemaakt voor alle aankopen en bestellingen. De directrice Elizabeth is ook erg betrokken bij alle aankopen en bij controle op de bouw. Een beveiliger bij de poort controleert alle vrachtauto’s met leveringen voordat ze binnen komen en als ze weg gaan (zit er niet iets anders weer in de vrachtauto, of is niet alles uitgeladen). Een accountant studente controleert alle aankoop bonnen en houdt bij wie wat betaald krijgt (alle werkers) en wat ingehouden moet worden voor de maaltijden die ze hebben gekregen. Ieder dag krijgen de werkers om 10 uur pap en snacks, ieder kop kost 10 cent en een snack 5 cent. De lunch is rond 1 uur en bestaat uit een warme maaltijd met veel koolhydraten en groente, welke 35 cent per bord kost. Ze kunnen zoveel bestellen als ze willen. Het is belangrijk dat het eten goed is, want het werk is zeer zwaar.

Naast het bijhouden van bonnetjes, werkers, maaltijden is ze ook verantwoordelijk voor de voorraad, alles wat binnen komt en wat er dagelijks aan materialen wordt gebruikt. Hierdoor kunnen we gedetailleerd zien wat er precies aan welk gebouw wordt uitgegeven aan werk, materialen etc.  Hiernaast is er een persoon van Stichting Benjamin aanwezig die algehele controle houd en helpt om alles op rolletjes te laten lopen.

Gebruikte machines

In Kenia wordt veel handwerk gedaan. Aan de ene kant doordat arbeid goedkoop is. Een metselaar krijgt ongeveer 9 euro per dag, een hulp metselaar 4.50 euro en een opzichter rond de 20 euro. Vakmensen zoals loodgieters en vooral elektriciens zijn iets duurder.

Machines die wel worden gebruikt zijn een beton mixer en een “fibrator” zoals die in het

Professionele betonmixer

Professionele betonmixer

Engels heet om het beton door trillingen goed te laten verspreiden. Deze worden gehuurd op de dagen dat ze nodig zijn voor ongeveer 52 euro per dag met 2 personen om ze te bedienen.

Als men de hoogte in gaat worden door houten palen en planken in de muur te bevestigen vakkundig een steiger gebouwd. Hetzelfde hout wat ervoor ook voor bekisting is gebruikt voor de fundering.

Deuren en ramen van metaal worden gemaakt met een lasmachine maar in de werkplaats van de desbetreffende vakman.

Verder is bijna alles handwerk. IJzer zagen worden gemaakt door een lokale werkman die een ijzen staaf buigt en daar een zaag tussen last.

Alle metalen (vlecht)werk wordt met de hand met wat hulp van een holle buis en 4 pinnen in een houten plank, gebogen en daarna aan elkaar gebonden.

Metselen gaat nog ouderwets met een schietlood aan een lang touwtje, en veel gemeet zodat stenen loodrecht op elkaar staan en de lagen elkaar netjes afwisselen gestapt.

Gekozen materialen

Hieronder een overzichtje van een kleine selectie van de gebruikte materialen.

Cement 5200 zakken a 50 kg 260.000 kg
Zand 600 ton 600.000 kg
Ballast (steentjes) 400 ton 400.000 kg
Natuurstenen (handgehakt) 25 x 300 feet 2286 strekkende meter
Machine gesneden stenen 24.000 stenen
IJzerwerk +/-32.000 kg
Verf +/- 900 liter
Personeelskosten +/-74.000 uren werk
Houten binnen deuren 96 deuren

We hebben gekozen om de huizen van machine gesneden stenen te bouwen, deze zijn egaal qua grootte, wel iets poreuzer voor water, maar doordat we een goed kwaliteit hebben gevonden stevig genoeg. In de fundering zitten wel natuur stenen, hand gehakt.

De dakspanten worden van licht metaal, welke zijn gecoat, wat sneller en goedkoper is dan hout. Hout is moeilijk verkrijgbaar in Kenia. Hout wordt ook snel aangetast door termieten. Hierop komen donder blauwe golfplaten.

Beton wordt gemaakt van cement, zand en ballast. Afhankelijk van het gebruik worden verschillende ratio’s gebruikt. Funderingen 2:3:6 of :2:4:8, kolommen 2:3:6, strip fundering bv 1:3:6. Het gaat vooral om de hoeveelheid cement. Hoe minder hoe minder sterk het beton is. En hoe minder het kan dragen. De klas 2:3:6 is bv klasse 25 met 20mm aggregate, iets te technisch voor mij. Het cement komt bij een groothandel vandaan, waar ook al het ijzer vandaan komt (er gaan meer dan 1000 kilo staal in een huis (speciaal het 1-verdiepingsgebouw) en bv de afvoer pijpen. Zand komt vanuit de rivier in Sagana, het is iemand opdracht geven het te gaan halen, of een vracht auto langs de weg te stoppen en het van de chauffeur te kopen.  Het nadeel, bleek nadat het begon te regenen, is dat in het regenseizoen er veel meer modder los komt in de rivier, waardoor het zand verontreinigd wordt. Ook om met de vrachtauto bij de rivier te komen is wat glad op modder wegen. Een goede controle was dus van belang.

20150205_085133

Naast de gekochte materialen hebben we zoveel mogelijk ook geprobeerd, om de oude materialen te hergebruiken zoals stenen, deuren en ramen die in de oude slaapzalen zaten. Ook het hout dat gebruikt is voor de bekisting en de oude dakspanten is gedeeltelijk weer doorverkocht aan andere bouwprojecten.

Ook het kopen van ballast ging niet over rozen. Bestellingen kwamen niet aan terwijl die direct bij de eigenaar werden besteld…. Wat bleek, de vrachtwagenchauffeur had graag wat extra tea(extra geld) gewenst, en kreeg dat blijkbaar wel van anderen en leverde daar dus eerst.